Informational page in the Polish language.  Strona  Informacyjna 
   informacja
preferencje     wiedza
HID 
(High-Intelligence & 
Decision 
Research Group)
Zespol/Grupa naukowo-badawcza
Wysoka Inteligencja i  Decyzja
  Dziedzina: Inzynieria Socio-Kognitywistyczna
  ENEA (Wloska Agencja d/s Nowych Technologii Energii i Srodowiska)
  Centrum Badawcze Casaccia

Adam Maria Gadomski


 Misja naukowo-badawcza Grupy  HID dotyczy systemow bazujacych na  inteligencji  naturalnej i sztucznej.  Praca badawcza (dlugo-terminowa) skoncentrowana jest na budowie jednolitej teorii, modelowaniu  komputerowym i na sukcesywnym zastosowaniu otrzymanych  rezultatow w konkretnych  problemach naukowych i  inzynieryjno-technologicznych w ramach bierzacych  linii strategicznych ENEA.

 W sensie systemowym (systemics - systemika), misja ta integruje :

  • identyfikacje atrybutow i procesow uwazanych za inteligentne w  konkretnych dziedzinach badawczych i technologicznych,
  • budowe podstaw teoretycznych do badania, symulacji  komputerowej i do projektowania systemow inteligentnych  (autonomicznych i wsparcia decyzyjnego).
  •  wspolprace miedzynarodowa w ramach Projektow Europejskich i formulowanie  propozycji nowych dziedzin i kierunkow badawczych (emergent domains).
  • uczestnictwo w procesie ksztalcenia mlodych pracownikow naukowych - prace dyplomowe kierowane i wykonywane w Grupie HID (Wspolpraca z Uniwersytetami ).

 Podstawowe slowa kluczowe:

 inteligencja, decyzja, meta-wiedza, inzynieria socio-kogniwistyczna, systemika.


  Inteligencja (hipoteza/ propozycja (meta-) teorii TOGA, Gadomski,90):

 Inteligencja (jej wskaznik) jest miara skutecznosci wykorzystania  posiadanej wiedzy i informacji  przy ustalonych: racjonalnych  preferencjach  i nie racjonalnych emocjach.
 Zgodnie z powyzsza definicja, badanie socjo-kognitywistyczne i inzynieria systemow bazujacych na intelligencji wymagaja ustalenia wystarczajaco scislych definicji i badan relacji pomiedzy takimi pojeciami podstawowymi jak:  informacja, preferencje, wiedza i emocje (strona ang.).
W konsekwencji, takie podejscie zmusilo nas do rewizji naszej wiedzy o Wiedzy, czyli naszej meta-wiedzy (meta-knowledge). Z kolei meta-wiedza byla przez wieki "rozmyta" dziedzina filozofii. - W tym sensie dochodzimy do potrzeby nowego spojrzenia na epistemologie i ontologie, oraz wprowadzenia takich nowych pojec jak: filozofia eksperymentalna/komputacjonalnaetyka/aksjologia komputacjonalna i wielu innych.

Wspolna wlasnoscia tej nowej (meta-) ontologii meta-wiedzy (ontology and knowledge)  jest wymaganie aby  wprowadzane definicje spelnialy dwa podstawowe warunki:
 

-  byly logiczno-formalnie polaczone z pojeciem inteligencji 
  (goal-oriented) bazujac na jawnych pojeciach aksjomatycznych, 
-  byly takze "zrozumiale" dla komputera (computationality).

 

Zobacz w glab: Podstawy Teorii Meta-Wiedzy- Wprowadzenie : metawiedza-podst.htm (w przygotowaniu).


Meta-Teoria TOGA

Powyzsze warunki stara sie spelnic wlasnie meta-teoria uporzadkowania wiedzy TOGA (Top-down Object-based Goal-oriented Approach) [Gadomski,1993]. Co, upraszczajac, znaczy, ze proponuje ona nowe aksjomaty dla paradygmatow specyfikacji (i zrozumienia) problemow zlozonych z tzw. "rzeczywistego swiata" (real-world problems) przez istoty intelligentne (intelligent agents) .

Object-based  - znaczy ze kazdy problem mozna przedstawic/skonceptualizowac w terminach relacji i zmian jakichs objektow abstrakcyjnych.
 W tym sensie, np: pies, idea i plywanie mozna widziec jako objekty abstrakcyjne, oczywiscie w odpowiednich dla nich "swiecie objektow abstrakcyjnych" (world-of objects).

Top-down - jest propozycja metodologii rozpoczynania analizy problemu/zadania od jego lokalizacji w jak najbardziej ogolnym kontekscie, a nastepnie jego dekompozycji (analogia do obserwacji fizycznej najpierw z daleka a nastepnie z coraz to blizszego dystansu) - w ten sposob zaczynamy od widzenia "wszystkiego".

Podejscie top-down i object-based nie jest jeszcze wystarczajace bo nie uwzglednia ono
atrybutow "postrzegania" uzytych przez "obserwatora" a zwiazanych scisle z jego zainteresowaniem/(celem obserwacji). Dlatego tez TOGA jest goal-oriented
 (lub goal-driven).

Goal-oriented zaweza proces top-down do wyboru atrybutow/wlasnosci problemu tylko tych ktore mozemy logicznie polaczyc  z atrybutami/wlasnosciami naszego celu.

Uzywajac przyjetej Obserwacyjnej Metafory TOGA, wspolne wzorce (patterns) obserwacyjne, akceptowalne przez wielu obserwatorow, tworza baze do definicji aksjomatow i podstawowych modeli, ktore to w zaleznosci od przyjetego celu beda specjalizowane (zgodnie z definicja tego terminu przez R.Michalskiego).

W konsekwencji, TOGA sklada sie z trzech teorii: TAO, KNOCS, MRUS, gdzie KNOCS zawiera miedzy innymi podstawowa architekture Abstrakcyjnego Inteligentnego Agenta (AIA). Zobacz tez Gadomski,2002  TOGA Systemic Approach to the Global Specification.

Motywacja przedstawionych tu zalozen (ktora to sama w sobie bazuje na meta-zalozeniach TOGA) przekracza znacznie cel tej strony.


  Uzycie terminu  Wysoka Inteligencja (High-intelligence) podkresla zdolnosc agenta do myslenia o wlasnym mysleniu (meta-reasoning) czyli tez samo-swiadomosci, umiejetnosci zmieniania wlasnych preferencji - a wiec i celow, planowania akcji oraz uczenia sie.

 Co nie jest intelligencja kognitywna ? - strona web ang.

 Podejmowanie Decyzji (Decision-making)

  Zdolnosc do/(kognitywny mechanizm)  podejmowanie decyzji jest tu uwazana za kluczowa  wlasnosc i funkcje  jakiegokolwiek systemu inteligentnego, jak tez samo podejmowanie decyzji jako podstawowa (i moze jedyna?) dziedzina  zastosowania  inteligencji na poziomie symbolicznej reprezentacji naszej swiadomosci .

  Uwaga: W teorii TOGA, podejmowanie decyzji jest zdefiniowane jako proces kognitywny mogacy byc  realizowany wylacznie przez system inteligentny, bo nie kazdy wybor (choice) jest podjeciem decyzji.


  Wspolpraca miedzynarodowa
   Miedzy innymi osrodkami, HID wspolpracuje od wielu lat z IBS-PAN:  Projekt CIMA

  (Computer Intelligent Managerial Advisors: Inteligentni  Komputerowi Doradcy Menadzerow) w

  dziedzinie decyzji o wysokim ryzyku - organizujac np, miedzynarodowe  workshop.



    F    " DIALOGI:  Wiedza. definicje, ... wiedza" - wiecej na temat.


   Pytanie: W jakiej perspektywie funkcjonalnej mozemy uznac ze: 

    = =   ?

 Odpowiedz wyslij na adres: .   Nagroda: przewidziana.

English

Italiano
 

INFORMACJA
POPULARNO-NAUKOWA (Pl):
 

Wywiad Anny Jurasz z
Adamem M. Gadomskim
do Biuletynu Polonii Wloskiej (3(28)2003)

 

Aneta Kania:

"Zbudowac Sztucznego Czlowieka . (1993)

 

OPI:

Baza Danych, nformator  Nauki Polskiej 2006

 

-------
 

Uwaga
Prawie wszystkie strony
Serwera MKEM
(Meta-Knowledge Engineering and Management)
sa w jezyku angielskim.
 
 

 - Polski Kontekst Kognitiwistyczny:


- Wlodzimierz Duch:  Nauki Kognitywne,
najbogatszy polski zbior meta-informacji na temat.

 

 - Google:

 - Encyklopedia  

    Wikipedia: 


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
  
 
 
   
 
   

zawsze

W przypadku uzycia materialow zawartych na tej stronie :
Gadomski, A.M. Wysoka Inteligencja i  Decyzja. Polska strona informacyjna.
Meta-Knowledge Engineering & Management Server, ENEA, HID Research Group,Feb.2004: http://erg4146.casaccia.enea.it/wwwerg26701/HID/
Gadomski's home-page.
©Adam Maria Gadomski, ENEA. These are the "Meta-Knowledge Engineering and Management Server"  web pages. They represent  the research opinions of the contributors but not necessary of ENEA.  The information is provided without any warranty. It is intended to be useful, but is  not always complete nor up-to-date